fbpx
οφθαλμιατρος χαριλαου - ξηροφθαλμία

ξηροφθαλμία – τί είναι ;

Το σύνδρομο ξηρού οφθαλμού ή αλλιώς ξηροφθαλμία ή ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα είναι μια συνήθης κατάσταση που εμφανίζεται όταν τα δάκρυά δεν είναι σε θέση να παρέχουν επαρκή λίπανση-ενυδάτωση και προστασία για τα μάτια. (οφθαλμιατρος χαριλαου – ξηροφθαλμία)

Τα δάκρυα μπορεί να είναι ανεπαρκή για πολλούς λόγους. Για παράδειγμα, ξηροφθαλμία μπορεί να εμφανιστεί εάν δεν παράγονται αρκετά δάκρυα ή εάν τα δάκρυα είναι κακής ποιότητας.

Το σύνδρομο ξηρού οφθαλμού μπορεί να δημιουργεί ενοχλητικά και δυσάρεστα συμπτώματα. Εάν έχετε ξηρά μάτια, μπορεί να έχετε αίσθημα καύσου (κάψιμο) ή αίσθημα ξένου σώματος. Ενδέχεται να αντιμετωπίσετε ξηροφθαλμία σε ορισμένες συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως π.χ στο αεροπλάνο, σε κλιματιζόμενο δωμάτιο, ενώ κάνετε ποδήλατο ή όταν κοιτάτε μια οθόνη υπολογιστή για αρκετές ώρες.

Η θεραπεία για την ξηροφθαλμία μπορεί να σας κάνει να αισθανθείτε πιο άνετα καθώς θα μειώνονται τα συμπτώματα. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής και ενστάλλαξη οφθαλμικών σταγόνων. Θα χρειαστεί πιθανώς να λάβετε αυτά τα μέτρα επ ‘αόριστον για να ελέγξετε τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας.

Συμπτώματα

Τα σημεία και τα συμπτώματα, τα οποία συνήθως επηρεάζουν και τα δύο μάτια, μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Μια αίσθηση τσιμπήματος, καψίματος ή ξένου σώματος και γρατσουνίσματος στα μάτια.
  • Βλέννη με μορφή νηματίων μέσα ή γύρω από τα μάτια.  
  • Ευαισθησία στο φώς.
  • Ερυθρότητα των ματιών.
  • Δυσανεξία στη χρήση φακών επαφής.
  • Δυσκολία κατά τη νυχτερινή οδήγηση. 
  • Αντανακλαστική δακρύρροια, ως αντίδραση στον ερεθισμό του ξηρού οφθαλμού. 
  • Θολή όραση ή κόπωση των ματιών.

Αιτίες

Τα ξηρά μάτια προκαλούνται από την ανεπάρκεια των δακρύων. Τα δάκρυα είναι ένα σύνθετο μείγμα ύδατος, λιπιδίων και βλέννας. Αυτό το μείγμα βοηθά στο να διατηρείται ομαλή και καθαρή η επιφάνεια των ματιών και βοηθά στην προστασία των ματιών από πιθανή μόλυνση.

Για μερικούς ανθρώπους, η αιτία της ξηροφθαλμίας είναι η μειωμένη παραγωγή δακρύων. Για άλλους είναι η αυξημένη εξάτμιση δακρύων και η ανισορροπία στη σύνθεση των δακρύων.

Μειωμένη παραγωγή δακρύων

Η ξηροφθαλμία μπορεί να εμφανιστεί όταν δεν μπορούν να παραχτούν αρκετά δάκρυα. Κοινές αιτίες μειωμένης παραγωγής δακρύων αποτελούν:

  • Η φυσιολογική γήρανση 
  • Ορισμένες ιατρικές καταστάσεις, όπως ο διαβήτης, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, το σκληρόδερμα, το σύνδρομο Sjogren, οι διαταραχές του θυρεοειδούς και η ανεπάρκεια της βιταμίνης Α.
  • Ορισμένα φάρμακα, όπως αντιισταμινικά, αποσυμφορητικά, θεραπεία αντικατάστασης ορμονών, αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση, την ακμή, αντισυλληπτικά και τη νόσο του Πάρκινσον.  
  • Η διαθλαστική χειρουργική επέμβαση των ματιών με λέιζερ, αν και τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας που σχετίζονται με αυτήν τη διαδικασία είναι συνήθως προσωρινά. 
  • Η βλάβη του δακρυϊκού αδένα από φλεγμονή ή ακτινοβολία.

Αυξημένη εξάτμιση δακρύων

Κοινές αιτίες της αυξημένης εξάτμισης δακρύων περιλαμβάνουν:

  • Άνεμος, καπνός ή ξηρός αέρας.  
  • Όταν βλεφαρίζετε λιγότερο συχνά, κάτι που τείνει να συμβαίνει όταν συγκεντρώνεστε, για παράδειγμα, ενώ διαβάζετε, οδηγείτε ή εργάζεστε σε υπολογιστή. 
  • Παθήσεις των βλεφάρων, εκτρόπιο, εντρόπιο.

Ανισορροπία στη σύνθεση των δακρύων

Η δακρυική στιβάδα έχει τρία βασικά στρώματα-στιβάδες που αποτελούνται ξεχωριστά από: λιπίδια, ύδωρ και βλέννα. Πρόβλημα με οποιοδήποτε από αυτά τα στρώματα μπορεί να προκαλέσει ξηροφθαλμία.

Για παράδειγμα, η ανεπάρκεια της λιπιδικής στιβάδας, που παράγεται από μικρούς αδένες στην άκρη των βλεφάρων (μεϊβομιανοί αδένες), οι οποίοι μπορεί να φράξουν σε άτομα με φλεγμονή κατά μήκος της άκρης των βλεφάρων τους (βλεφαρίτιδα), ροδόχρου ακμή ή άλλες δερματικές διαταραχές.

Παράγοντες κινδύνου

Παράγοντες που καθιστούν πιο πιθανό ότι θα αντιμετωπίσετε ξηροφθαλμία περιλαμβάνουν:

  • Ηλικία άνω των 50. Η παραγωγή δακρύων τείνει να μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας. Τα ξηρά μάτια είναι πιο συχνά σε άτομα άνω των 50 ετών.    
  • Φύλο. Η έλλειψη δακρύων είναι συχνότερη στις γυναίκες, ειδικά εάν εμφανίσουν ορμονικές αλλαγές λόγω εγκυμοσύνης, ή εάν γίνεται λήψη φαρμακευτικής αγωγής λόγω εμμηνόπαυσης ή ως αντισύλληψη.  
  • Δίαιτα φτωχή σε βιταμίνη Α, η οποία βρίσκεται στο ήπαρ, τα καρότα και το μπρόκολο, ή δίαιτα χαμηλή σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία βρίσκονται στα ψάρια, τα καρύδια και τα φυτικά έλαια
  • Χρήση φακών επαφής
  • Βλεφαρίτιδα. Αυτή η ιδιαίτερα συχνή πάθηση των βλεφάρων μπορεί να σχετίζεται με την ξηροφθαλμία.

Επιπλοκές

Τα άτομα που έχουν ξηροφθαλμία μπορεί να παρουσιάσουν τις ακόλουθες επιπλοκές:

  • Λοιμώξεις των ματιών. Τα δάκρυα προστατεύουν την επιφάνεια των ματιών από πιθανή μόλυνση. Χωρίς επαρκή δάκρυα, μπορεί να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επιμόλυνσης.  
  • Βλάβες στην επιφάνεια των ματιών. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, η σοβαρή ξηροφθαλμία μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή των ματιών, ελλείμματα στο επιθήλιο του κερατοειδούς, έλκος του κερατοειδούς και προβλήματα στην όραση.
  • Κακή ποιότητα ζωής. Τα ξηρά μάτια μπορεί να δυσκολεύουν την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως η ανάγνωση ή η χρήση υπολογιστή.

Πρόληψη

Εάν εμφανίσετε ξηροφθαλμία, προσέξτε τις καταστάσεις που είναι πιο πιθανό να επιδεινώσουν τα συμπτώματά σας. Στη συνέχεια, βρείτε τρόπους για να αποφύγετε αυτές τις καταστάσεις για να αποφύγετε τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας.

Για παράδειγμα:

  • Αποφύγετε να φυσάτε αέρα στα μάτια σας. Μην κατευθύνετε στεγνωτήρες μαλλιών, θερμαντήρες αυτοκινήτων, κλιματιστικά ή ανεμιστήρες προς τα μάτια σας.
  • Προσθέστε υγρασία στον αέρα. Το χειμώνα, ένας υγραντήρας μπορεί να προσθέσει υγρασία στον ξηρό αέρα του εσωτερικού χώρου.    
  • Εξετάστε το ενδεχόμενο να φοράτε γυαλιά ηλίου ή άλλα προστατευτικά γυαλιά. Μπορούν να προστεθούν ασπίδες ασφαλείας στις κορυφές και στις πλευρές των γυαλιών για να εμποδίσουν τον άνεμο και τον ξηρό αέρα. Ρωτήστε για ασπίδες από όπου αγοράζετε τα γυαλιά σας.
  • Κάντε διαλείμματα κατά τη διάρκεια πολύωρων εργασιών. Εάν διαβάζετε ή κάνετε άλλη εργασία που απαιτεί οπτική συγκέντρωση, κάντε περιοδικά διαλείμματα. Κλείστε τα μάτια σας για λίγα λεπτά ή βλεφαρείστε επανειλημμένα για λίγα δευτερόλεπτα για να βοηθήσετε να απλωθούν τα δακρυά ομοιόμορφα στα μάτια.
  • Ο αέρας σε μεγάλα υψόμετρα, σε ερημικές περιοχές και σε αεροπλάνα μπορεί να είναι εξαιρετικά ξηρός. Όταν ξοδεύετε χρόνο σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μπορεί να είναι χρήσιμο να ανοιγοκλείνετε συχνά τα μάτια σας για λίγα λεπτά κάθε φορά, για να ελαχιστοποιήσετε την εξάτμιση των δακρύων σας. 
  • Τοποθετήστε την οθόνη του υπολογιστή σας κάτω από το επίπεδο των ματιών. Εάν η οθόνη του υπολογιστή σας είναι πάνω από το επίπεδο των ματιών, θα ανοίξετε τα μάτια σας ευρύτερα για να δείτε την οθόνη. Τοποθετήστε την οθόνη του υπολογιστή σας κάτω από το επίπεδο των ματιών, έτσι ώστε να μην ανοίγετε τα μάτια σας τόσο πολύ. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της εξάτμισης των δακρύων.   
  • Σταματήστε το κάπνισμα και αποφύγετε τον καπνό. Εάν καπνίζετε, ζητήστε τη βοήθεια του γιατρού σας για διακοπή του καπνίσματος. Εάν δεν καπνίζετε, μείνετε μακριά από άτομα που καπνίζουν. Ο καπνός μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας.

Θεραπεία

Η θεραπεία περιλαμβάνει διαφορετικές εξειδικευμένες στρατηγικές αναλόγως της βαρύτητας και των συμπτωμάτων. Επισκευτείτε τον οφθαλμίατρο για μια ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση και θεραπεία. (οφθαλμιατρος χαριλαου – ξηροφθαλμία)

Διαβάστε περισσότερα για τις παθήσεις του οφθαλμού στην σελίδα των οφθαλμικών παθήσεων.

Author: Βασάκος Δημήτριος

Βασάκος Δημήτριος Οφθαλμίατρος, Αλ. Παπαναστασίου 205, Θεσσαλονίκη 54250. Τηλ. 2313252352.